Bukowina Tatrzańska na Skalnym Podhalu

Atrakcje

• Wyciągi narciarskie – orczykowe i talerzykowe działają zimą na zboczach pobliskich szczytów Olczańskiego Wierchu, Wysokiego Wierchu oraz Cyrhli nad Białką. Trasy od łatwych po średnio trudne.
• Górskie wędrówki piesze po terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – atrakcja możliwa raczej poza sezonem zimowym.
• Murowaniec – schronisko na Hali Gąsienicowej 1505 m n.p.m. zbudowane w latach dwudziestych XX w.
• Czarny Staw Gąsienicowy – jedno z największych jezior tatrzańskich położone u stóp Kościelca na wysokości 1620 m n.p.m. Najładniej prezentuje się przed południem w pełnym słońcu. Niedaleko znajduje się głaz ze swastyką – sanskryckim symbolem słońca, szczęścia i życia – ulubiony znak Mieczysława Karłowicza – kompozytora i taternika, który zginął tu w lawinie w 1909 r.
• Morskie Oko – najpiękniejsze jezioro polodowcowe w Tatrach położone na wysokości 1395 m n.p.m. o głębokości ponad 50 m i powierzchni prawie 35 ha. Leży w otoczeniu malowniczych szczytów – Rysów, Mięguszowieckich Szczytów, Mnicha, Miedzianego. Nad jeziorem rosną okazałe limby.
• Schronisko nad Morskim Okiem – to jedno z najstarszych i najładniejszych i najbardziej komfortowych schronisk tatrzańskich. Obiekt zabytkowy.
• Czarny Staw pod Rysami – największe i najgłębsze jezioro w Tarach położone na wysokości 1583 m n.p.m. Nazwa pochodzi od prawie czarnej toni jeziora ocienionej szczytami i występujących na głazach glonów – sinic.
• Przejście graniczne ze Słowacją – Łysa Polana – Javorina – znajduje się niedaleko Bukowiny.

Imprezy

• Obecnie w Domu Ludowym - największym drewnianym budynku w Polsce - odbywają się coroczne ogólnopolskie i regionalne imprezy folklorystyczne.
• "Góralski Karnawał" – zimą
• "Sabałowe Bajania" – latem a także międzywojewódzki
• "Sejmik Wiejskich Zespołów Teatralnych" – impreza o randze międzywojewódzkiej

Historia

Bukowina powstała prawdopodobnie na początku XVII w. jako jedna z ostatnich wsi na Podhalu. Osadnictwo oparte było na prawie wołoskim. Na początku XIX w. klucz wsi podhalańskich wraz z Bukowiną nabył od rządu austriackiego Emanuel Homolacz, bogaty magnat i przedsiębiorca. Wieś prowadziła z nim walkę o serwituty. Kolejni właścicielami byli Niemcy, a pod koniec XIX w. – Zamoyscy; w 1924 r. została przekazana państwu polskiemu. Wieś mimo biedy i zacofania rozwijała się. Jeszcze w końcu XVIII w. było tu 26 gospodarzy, by sto lat później liczba ta zwiększyła się dziesięciokrotnie. We wsi powstawały młyny, gonciarnie, tartaki, kuźnie i działały warsztaty innych pomniejszych rzemieślników. Nie brakło wśród nich nawet różdżkarza i znachora znanego w całej okolicy. Budz Liszczok wskazywał źródła i miejsca kopania studzien; słynął z umiejętności składania złamań, pomagał w różnych niedomaganiach ludziom i zwierzętom.

Bukowina była prawie odcięta od świata – do wsi prowadziły tylko leśne ścieżki. Pierwszą drogę zbudowano dopiero w końcu XIX w. wzdłuż potoku Poroniec. Z powodu biedy na przełomie XIX i XX w. z Bukowiny zaczęto masowo emigrować do Ameryki. Na początku XX w Bukowina doczekała się szkoły i kościoła, który powstał z inicjatywy Jędrusia Kramarza. Był on także autorem planów świątyni, a przy budowie wykonywał prace kowalskie, murarskie, stolarskie, ciesielskie i rzeźbiarskie – jego dziełem jest ołtarz główny. Budowa kościoła została ukończona po 20 latach, ale parafia długo musiała czekać na proboszcza. Pierwszy, który tu przybył, nie zabawił długo w Bukowinie. Wybudował tu willę „Prymulę”, przy budowie której pomagali miejscowi górale, sądząc, że będzie to plebania. Ksiądz jednak dom sprzedał i… wyjechał. Dopiero od 1902 r. Bukowina mogła się cieszyć z proboszcza.

W latach 30 – tych XX w. powstał w Bukowinie Dom Ludowy – miejscowa placówka kulturalna, gdzie działało także kino, i spółdzielcza. Przy jego budowie udzielali się członkowie istniejącego od 1925 r. Towarzystwa Przyjaciół Bukowiny. Głównie dzięki inicjatywie Towarzystwa Bukowina zyskała pocztę, stałego lekarza, a nade wszystko – drogę łączącą ją z Poroninem. W latach 30 – tych XX w. także staraniem towarzystwa – wieś zelektryfikowano. Wybudowano piekarnię i remizę strażacką, a od 1948 roku do Bukowiny zaczęty regularnie kursować autobusy.
Dzisiejsza Bukowina Tatrzańska liczy prawie 3000 mieszkańców i jest znanym ośrodkiem narciarskim. Słynie również z kultywowania tradycyjnego folkloru góralskiego. W 1996 roku jako pierwsza miejscowość w Polsce została przyjęta do Europejskiej Fundacji Miast Karnawałowych (FECC). Przy Domu Ludowym działa także zespół "Mali Wierchowianie" i "Wierchowianie", "Amatorski Zespół Teatralny im Józefa Pitoraka" oraz "Szkoła Ginących Zawodów".