Znajduje się na Wzgórzu Tumskim, miejscu spoczynku władców Polski. Jest jedną z najstarszych i najcenniejszych zabytków Płocka. Powstała w 1140 roku. Prowadziły do niej dwuskrzydłowe drzwi z brązu (drzwi płockie), które aktualnie znajdują się w Nowogrodzie Wielkim w Rosji. OD 1233 świątynia ciągle była niszczona, a to przez pożar, a to przez Prusów, Litwinów. Dopiero w 1442 roku ją wyremontowano. W 1530 roku w wyniku pożaru runęła lewa nawa kościoła. Wzniesiono nową bazylikę tym razem w stylu renesansowym. W latach 1784-87 nastąpiła kolejna przebudowa tym razem wzorując się na klasycyźmie. W 1900 roku okazało się, że katedra jest w opłakanym stanie. Zdecydoawno się na odtworzenie świątyni w stylu renesansowym. W 1910 roku dostała tytuł bazyliki mniejszej.