Bór na Czerwonem w Nowym Targu: torfowisko, kładki i widok na Tatry

Parking: bezpłatny, ul. Lotników 2, 34-400 Nowy Targ

GPS: 49.4611, 20.0392

Powierzchnia: 194,59 ha

Rok utworzenia: 1925

Wiek torfowiska: ok. 8 000 lat

Wstęp: bezpłatny

Czas zwiedzania: ok. 1 godz. (w dwie strony, spokojnym tempem)

Długość trasy dydaktycznej: 610 m w jedną stronę (440 m trakt szutrowy + 170 m drewniana kładka)

Dostępność: ścieżka jest w 100% przyjazna dla wózków. Trakt szutrowy nadaje się dla rowerów, jednak na samą drewnianą kładkę obowiązuje zakaz wprowadzania jednośladów (przed kładką przygotowano stojaki rowerowe).

Finał trasy: taras widokowy z zachwycającą panoramą Tatr i Gorców oraz tablicami z opisem szczytów.

Ciekawostka: nazwa rezerwatu pochodzi od glonu Zygogonium ericetorum, który jesienią barwi torfowisko na spektakularny, czerwony kolor. Będąc na miejscu, warto też wypatrywać rzadkich roślin mięsożernych, np. rosiczek okrągłolistnych.

Dodatkowe atrakcje: ścieżka sąsiaduje z nowotarskim lotniskiem sportowym, dzięki czemu w sezonie nad rezerwatem można regularnie podziwiać startujące szybowce i samoloty.

Pies na szlaku: regulamin rezerwatu dopuszcza spacery z psem, ale wyłącznie pod warunkiem prowadzenia czworonoga na smyczy.

Ochrona przyrody: Ze względu na unikalny, podmokły ekosystem torfowiska, obowiązuje całkowity zakaz schodzenia z wyznaczonych ścieżek i kładek.

Zakwaterowanie: noclegi w pobliżu Boru na Czerwonem

Rezerwat przyrody "Bór na Czerwonem" należy do najstarszych w Polsce. W setną rocznicę jego istnienia, przypadającą na 2025 r., decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie powiększono jego powierzchnię o 79,93 ha, do obecnych 194,59 ha. Mimo to wielu turystów mija go nieświadomie, śpiesząc się w Tatry. A szkoda.

• unikatowy surowy krajobraz przypominający skandynawską tundrę,
• ciekawa, łatwo dostępna ścieżka przyrodnicza,
• platforma widokowa z panoramą Tatr.

Dodajmy, że rezerwat otrzymał w 2024 r. nagrodę "Złoty Krokus" Podhalańskiej Turystyki w kategorii Obiekt Aktywnej Turystyki.

Bór na Czerwonem to światowy unikat przyrodniczy u wrót Podhala i jeden z najstarszych rezerwatów torfowiskowych w Polsce. Chronione tu torfowisko wysokie, wraz z pozostałymi kompleksami Kotliny Orawsko-Nowotarskiej tworzy transgraniczny, największy w tej części Europy obszar mokradeł tego typu.

O jego globalnym znaczeniu świadczy również fakt, że od 2018 r. figuruje na prestiżowej liście Ramsarskiej, czyli międzynarodowym wykazie najcenniejszych obszarów wodno-błotnych, prowadzonym na mocy Konwencji Ramsarskiej z 1971 r. Rezerwat wchodzi też w skład sieci Natura 2000 jako część obszaru "Torfowiska Orawsko-Nowotarskie".

Rezerwat udostępnia zwiedzającym ścieżkę przyrodniczą z tablicami informacyjnymi, które wyjaśniają tajemnice ochrony torfowisk wysokich. Drewniane podesty wiodą do platformy widokowej oferującej piękną panoramę mokradeł ze szczytami Tatr i Gorców w tle.

Wycieczkę można rozszerzyć, wędrując Uszatym Szlakiem Turystyczny w kierunku Szaflar. Ten 6-kilometrowy spacer zajmuje ok. 2 godzin i wymaga dobrego obuwia – ścieżka jest chwilami podmokła.

Nowotarskie mokradła to torfowisko wysokie, które jest wyjątkowe pod wieloma względami. Po pierwsze, tworzy ono charakterystyczną kopułę wznoszącą się lekko ponad otaczający teren. Jest tutaj oczywiście grząsko i mokro, ale goście przechodzą suchą nogą dzięki systemowi drewnianych kładek.

Po drugie, tutejsza roślinność przenosi odwiedzających do innego świata: są tutaj mięsożerne rosiczki, żurawiny błotne i wełnianki z białymi, puszystymi owocostanami. Rezerwat chroni unikatową sosnę drzewokosą, która jest naturalnym mieszańcem sosny zwyczajnej i kosodrzewiny.

Po trzecie, Bór na Czerwonem naprawdę jesienią przebarwia się na czerwono, a to za sprawą powszechnego tutaj glonu Zygogonium ericetorum. To jednak nie wszystko. Rdzawe, złote i brązowe odcienie roślinności wspaniale kontrastują z zielenią mchów, torfowców i iglastych krzewów.

Tak, trasa jest łatwa i krótka: nadaje się dla wózków i małych dzieci.

Tak, główna 440-metrowa ścieżka prowadząca do platformy widokowej jest przystosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach; dalsze, dziksze odcinki trasy (do 6 km) nie są już dostosowane.

Torfowisko znajduje się nieopodal centrum miasta, więc najwygodniej jest wybrać noclegi w Nowym Targu. Przy okazji pobytu warto zwiedzić również Muzeum Podhalańskie działające w ratuszu (adres: Rynek 1).

Bór na Czerwonem to nie jedyne podhalańskie torfowisko, które pozwala poczuć się jak na dalekiej północy. W wyższych partiach regla krajobraz staje się jeszcze bardziej surowy. Jesienią brązowiejące trawy i turzyce przeplatają się tu z czerwieniejącą borówką i żurawiną, a połacie torfowców dopełniają skandynawskiego klimatu.

Najlepsza trasa: Brzeziny – Dolina Suchej Wody – Psia Trawka – Dolina Pańszczycy – Polana Waksmundzka – Rówień Waksmundzka – Gęsia Szyja

Po drodze można zobaczyć tatrzańskie młaki (m.in. Wielką i Wyżnią Pańszczycką Młakę), czyli grupę torfowisk położonych po obu stronach Pańszczyckiego Potoku. Idealną bazą noclegową będą pokoje i apartamenty w Murzasichlu.