Ile jest parków narodowych w Polsce i dlaczego tak mało?

W całym kraju mamy 23 parki narodowe o łącznej powierzchni 3 295 km². W Europie większą liczbą mogą pochwalić się tylko Finlandia (41), Szwecja (30) oraz Włochy (25). Niemcy mają ich 16, a Francja 11.

Nieco inaczej sytuacja wygląda jednak, jeśli przyjrzymy się powierzchni – we Francji parki narodowe zajmują prawie 10% terytorium kraju, w Słowenii 8%, zaś w Chorwacji 7,5%. Pod tym względem Polska z 1% należy więc raczej do maruderów.

Poznaj 7 najpiękniejszych parków narodowych w Polsce

Największym polskim parkiem narodowym jest utworzony w 1993 r. Biebrzański Park Narodowy, którego powierzchnia wynosi 592,23 km². Kolejne w rankingu są Kampinos (385,44 km²) oraz Słowiński Park Narodowy (327,44 km²). Najmniejszy jest Ojcowski Park Narodowy, który obejmuje zaledwie 21,46 km² Wyżyny Olkuskiej.

W województwie małopolskim jest aż sześć parków narodowych, przy czym Magurski Park Narodowy częściowo leży na Podkarpaciu. Najwyższym poziomem ochrony środowiskowej objęta jest również spora część województwa podlaskiego i lubelskiego. Żadnego parku nie znajdziemy jednak w województwie kujawsko-pomorskim, łódzkim, opolskim i śląskim.

Aż siedem polskich parków narodowych związanych jest z typowo górskim krajobrazem, dwa położone są na wyżynach, a pięć obejmuje puszcze i cenne kompleksy leśne. Na uwagę zasługują również parki związane z mokradłami – od Biebrzańskiego po "Ujście Warty" oraz dwa położone bezpośrednio nad Bałtykiem: Woliński i Słowiński.

Zarezerwuj noclegi w Tatrach i ruszaj prosto na szlaki Tatrzańskiego Parku Narodowego!

Różnorodność rodzimej przyrody jest imponująca. Bagna Biebrzańskie są jednym z najlepiej zachowanych i największych kompleksów torfowisk w Europie, a Białowieski Park Narodowy skrywa ostatni dziewiczy bór nizinny na kontynencie. Fenomenem na skalę międzynarodową są też ruchome wydmy Słowińskiego Parku Narodowego oraz wielokorytowe dorzecze Narwi.

W Wigierskim Parku Narodowym są aż 42 zbiorniki wodne, zaś wolińskie klify nadmorskie sięgają ponad 90 m i są najwyższe na polskim wybrzeżu. Swego rodzaju rekord bije również Kampinoski Park Narodowy – próżno szukać w Europie drugiego tak dużego parku narodowego sąsiadującego z milionową metropolią. Każdy, kto zarezerwuje nocleg w Warszawie, może w ciągu niespełna godziny znaleźć się wśród leśnych bagien, torfowisk i wydm.

Ciekawostka: każdy z polskich parków ma swój symbol i w ogromnej większości przypadków jest to zwierzę. Ambasadorem Białowieży jest żubr, Ojcowa nietoperz, a w Kampinosie rządzi łoś. Znaczącą rolę w polskich ostojach przyrody odgrywają również ptaki: Magurski Park Narodowy ma za symbol orlika krzykliwego, Narwiański błotniaka stawowego, Poleski żurawia, Słowiński mewę, a "twarzą" Wielkopolskiego Parku Narodowego jest puszczyk zwyczajny.

W 2025 r. rząd, Sejm i Senat przyjęły ustawę dotyczącą utworzenia 24. parku narodowego, ale została ona zawetowana. Prezydent uzasadnił swoją decyzję sugestią, że ustanowienie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry mogłoby zahamować rozwój gospodarczy Pomorza Zachodniego. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało, że będzie walczyć o objęcie tego cennego przyrodniczo regionu innymi formami ochrony środowiskowej. W efekcie w maju 2026 roku powstał alternatywny plan włączenia unikalnych terenów Międzyodrza w granice pobliskiego Drawieńskiego Parku Narodowego jako jego obwodu ochronnego. Na najwyższą ochronę od dawna czekają także projektowany Turnicki Park Narodowy na Podkarpaciu czy Mazurski Park Narodowy.

Dlaczego parki narodowe są ważne? Ochrona polskiej przyrody to nie tylko zyskanie miejsc do rekreacji i wspieranie różnorodności biologicznej. Naukowcy ostrzegają, że gdyby osuszyć Bagna Biebrzańskie, do atmosfery przedostałyby się ogromne ilości węgla, gromadzonego tam przez tysiące lat. Podobną funkcję retencyjną i klimatyczną spełniają inne polskie mokradła – nad Narwią, Wartą czy na Polesiu. Z kolei o ekologicznej wartości zdrowych lasów nie trzeba już chyba nikogo przekonywać.

23 parki narodowe w Polsce – czy znasz je wszystkie?