Jak zwiedzać Ojcowski Park Narodowy: ciekawostki dla turystów

Przeczytaj także: Ile jest parków narodowych w Polsce i dlaczego tak mało?

• Park ma powierzchnię 21,46 km2 – to prawie 30 razy mniej niż Biebrzański Park Narodowy.
• Założony w 1956 r. dzięki wysiłkom prof. Władysława Szafera z UJ był szóstym z kolei parkiem narodowym w Polsce.
• Na terenie OPN znajduje się około 500 jaskiń.
• Najstarsze ślady cywilizacji na terenie parku datowane są na 120–115 tys. lat p.n.e.
• Flora parku obejmuje 930 gatunków roślin naczyniowych.
• Wśród ok. 6 tys. gatunków zwierząt zidentyfikowanych na obszarze parku 17 to gatunki nietoperzy.

Ojcowski Park Narodowy zawdzięcza powstanie i geologiczną urodę szkieletom organizmów, które przed 150 milionami lat osiadły na dnie jurajskiego morza. To właśnie z nich powstały twarde wapienie budujące ojcowskie skały. Ich niezwykłe kształty są wynikiem procesów, które przebiegały w kolejnych epokach – wypiętrzania, wietrzenia i drążenia dolin przez wody opadowe oraz rzeki.

Ojcowskie skały, które naprawdę warto zobaczyć to:

• Krakowska Brama (na szlaku niebieskim) stworzona przez dwa bloki o wysokości aż 20 m – odstęp między nimi jest na tyle szeroki, że przez wieki wykorzystywali go kupcy wędrujący do i z Krakowa. 
• Maczuga Herkulesa (na szlaku czerwonym), czyli 25-metrowy ostaniec o charakterystycznym kształcie maczugi.
• Rękawica, inaczej Biała Ręka (na szlaku zielonym), według legendy symbolizująca rękę Boga, która ochroniła polską ludność przed atakiem Tatarów.
• Igła Deotymy (na szlaku zielonym) – smukły ostaniec nazwany na cześć Jadwigi Łuszczewskiej, pseudonim "Deotyma", która w 1853 r. mieszkała i tworzyła w Dolinie Prądnika.

Z większością lokalnych skał wiążą się wierzenia i legendy, które dowodzą, jak ważną rolę odgrywały ojcowskie wapienie w życiu lokalnej społeczności. O Bramie Krakowskiej mówi się na przykład, że kiedy się zamknie, nastąpi koniec świata.

Trwające miliony lat procesy krasowe – czyli rozpuszczanie wapiennych skał przez wodę – doprowadziły do powstania setek jaskiń na terenie dzisiejszego Ojcowskiego Parku Narodowego. Większość z nich jest niedostępna dla turystów, ale stanowi ważne schronienie dla nietoperzy.

Spośród jaskiń, które można zwiedzać, największą popularnością cieszą się:

• Grota Łokietka, położona w gminie Skała, w pobliżu Ojcowa. Według legendy skrywał się w niej Władysław Łokietek w czasie rywalizacji o polski tron z czeskim królem Wacławem II. Jaskinia ma długość ok. 320 m, a w jej wnętrzu znajdują się trzy większe komory nazwane Salą Rycerską, Sypialnią i Kuchnią.
• Jaskinia Ciemna, uważana za najciekawszą z archeologicznego punktu widzenia. W jej wnętrzu znaleziono narzędzia krzemienne oraz kości zwierząt, co zdaniem naukowców dowodzi obecności Neandertalczyków na tym terenie przed ok. 120 tys. lat. Jaskinia ma długość ponad 210 m i znajduje się w okolicach wsi Smardzowice.

Warto dodać, że to właśnie w Jaskini Ciemnej lokalni mieszkańcy mieli ukrywać się przed Tatarami. Spod wejścia do niej rozciąga się dobry widok na skałę Biała Ręka.

Jeśli masz jeden dzień w OPN i chcesz go jak najlepiej wykorzystać, wybierz się na pieszą wycieczkę w okolicach Ojcowa. Ma ona długość ok. 7 km i zajmie ci 4-5 godzin. Po drodze zobaczysz największe atrakcje Ojcowskiego Parku Narodowego i poznasz najciekawsze historie związane z regionem.

Oto skrótowy plan wycieczki:

1. Wędrówkę rozpocznij na parkingu w Ojcowie, kierując się żółtym szlakiem w stronę ruin Zamku Kazimierzowskiego – XIV-wiecznej warowni wzniesionej malowniczo na skale nad Doliną Prądnika.

2. Podążając Doliną Prądnika dojdziesz do rozdroża, skąd stromym czarnym szlakiem podejdziesz do Groty Łokietka.

3. Niebieskim szlakiem zejdź w dół do Bramy Krakowskiej, mijając uroczy wąwóz Ciasne Skałki. Nieopodal możesz zobaczyć Źródełko Miłości, uważane za najbardziej romantyczne miejsce w okolicach Ojcowa – to naturalne wywierzysko krasowe, w którym woda podziemna wypływa na powierzchnię.

4. Po przekroczeniu rzeki skieruj się zielonym szlakiem w prawo do Jaskini Ciemnej.

5. Wróć tą samą drogą i kontynuuj wędrówkę zielonym szlakiem aż do Ojcowa, po drodze mijając Igłę Deotymy.

Po południu warto jeszcze podjechać do Pieskowej Skały i zwiedzić pięknie odrestaurowany zamek, w którym nakręcono wiele historycznych filmów. Tuż nieopodal znajduje się majestatyczna Maczuga Herkulesa.

Sprawdź: 400-metrowa kładka nad mokradłami i morze piasku. Velo Pustynia robi wrażenie

Jak dojechać?

Z Krakowa do OPN kieruj się drogą krajową nr 94 w stronę Olkusza, a następnie na Ojców lub Pieskową Skałę. Trasa ma około 25 km i zwykle zajmuje 30–40 minut. Podróż autobusem na tej trasie trwa zwykle 40-60 minut.

Gdzie zaparkować?

Główne parkingi OPN to:

• Parking Złota Góra, GPS: 50.214924, 19.814905
• Parking Pod Zamkiem w Ojcowie, GPS: 50.211333, 19.831632
• Parking pod zamkiem w Pieskowej Skale, GPS: 50.244703, 19.778671

Ponadto niewielkie parkingi znajdują się również przy wejściach do jaskiń.

Czy OPN można zwiedzać z wózkiem?

Tak, większość szlaków poza podejściami do jaskiń można łatwo pokonać z wózkiem terenowym.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Odwiedziny w Ojcowskim Parku Narodowym warto połączyć ze zwiedzaniem Szlaku Orlich Gniazd, czyli słynnych średniowiecznych warowni wzniesionych na wapiennych skałach. Do najsłynniejszych należą zamki w Ogrodzieńcu, Olsztynie, Bobolicach oraz Mirowie.

Zarezerwuj noclegi w pobliżu Ojcowskiego Parku Narodowego i odkryj uroki Doliny Prądnika. A jeśli ciągnie Cię dalej w drogę – wybieraj spośród klimatycznych miejscówek na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.