Mazowsze ma własną Wenecję. Pomysł na romantykę blisko stolicy

Kto myśli, że mazowieckie miasteczko próbuje na siłę upodabniać się do Wenecji, jest w dużym błędzie. Pułtuskie kanały powstały już w okresie średniowiecza i są wynikiem kaprysów Narwi, rzeki, która zdefiniowała charakter całej okolicy, tworząc naturalne bagna i rozlewiska. Jej dawne koryto, położone w okolicy dzisiejszego centrum, w pierwszej połowie XV w. nieoczekiwanie zmieniło bieg, zmuszając mieszkańców do okiełznania żywiołu, który zagrażał ich domom.

Tak powstały umocnienia brzegowe, które w kolejnych stuleciach konsekwentnie przebudowywano i udoskonalano, aby chronić zabudowę przed kolejnymi wylaniami rzeki. Swoją dzisiejszą postać pułtuskie kanały uzyskały po wielkiej powodzi w 1958 r.

Skojarzenie z Wenecją ma jednak w sobie sporo prawdy. Wzdłuż najsłynniejszych kanałów okalających starówkę powstały urocze mostki i kameralne uliczki, którym nie da się odmówić romantycznego uroku. Rejsy po Narwi i jej licznych odnóżach są dziś główną atrakcją turystyczną Pułtuska.

Gondole, łodzie, kajaki i rowery wodne można łatwo znaleźć na nabrzeżu – przy parku zamkowym, w Porcie Pułtusk oraz Przystani Miejskiej. Szeroka oferta obejmuje zarówno indywidualny wynajem na godziny, jak i zorganizowane rejsy z uroczystą kolacją. Kto preferuje twardy grunt pod nogami, może zwiedzić pułtuskie kanały pieszo, spacerując bulwarami w kierunku Kładki nad Narwią, skąd rozciągają się najpiękniejsze widoki na miasto.

Pułtuskie kanały mają swój niewątpliwy urok, ale zdaniem wielu najciekawsze wrażenia oferują malownicze zakola Narwi rozciągające się na północ od miasta. Najlepiej zwiedzać je z wody, korzystając z bogatej oferty rejsów i spływów z Pułtuska, ale wzdłuż koryta ciągną się również spacerowe alejki. Prawdziwą gratką dla miłośników przyrody będzie obszar Starorzeczy Narwi, położony w okolicach gminy Gnojno, 11 km od Pułtuska.

Rozlewiska, meandry i podmokłe doliny wokół Narwi stwarzają okazję do obserwacji licznych gatunków ptactwa wodnego, od czapli, bocianów i żurawi, po rybitwy, derkacze i kszyki. W nadrzecznych zaroślach skrywają się bobry i wydry, a uważni obserwatorzy mają szansę ujrzeć pływającego zaskrońca oraz chronione gatunki rodzimych żab.

Wracając do centrum Pułtuska, koniecznie trzeba udać się na rynek, który wpisał się już do kroniki urbanistycznych kuriozów. W XV w. nadano mu bardzo oryginalny kształt wydłużonego prostokąta o szerokości 50 m i długości prawie 400 m. Pokryty "kocimi łbami" trakt jest najdłuższym brukowanym rynkiem w całej Europie! Większość jego powierzchni zajmują co prawda miejsca parkingowe, ale na uwagę zasługują zabytkowe kamienice z XVIII i XIX w.

Do głównych atrakcji pułtuskiego rynku należą:

• dawny ratusz z gotycko-renesansową wieżą, będący siedzibą Muzeum Regionalnego;
• kamienica nr 37, w której mieszkał Wiktor Gomulicki, poeta i powieściopisarz;kamienica nr 29, która w 1806 r. gościła przez kilka dni cesarza Napoleona Bonaparte;
• XV-wieczna kolegiata, wyniesiona do godności Bazyliki Mniejszej, w której wnętrzach podziwiać można renesansowe polichromie oraz piętnaście barokowych ołtarzy bocznych.

Na końcu długiego rynku, naprzeciwko zabytkowej kolegiaty, znajduje się wejście do parku okalającego zamek będący dawną rezydencją biskupów płockich, a obecnie znany jako Dom Polonii. Usytuowana malowniczo nad Narwią rezydencja powstała w XIV w., ale w kolejnych stuleciach była wielokrotnie przebudowywana i straciła swój oryginalny gotycki charakter. Zamek pełni dziś funkcję hotelu z restauracją – rodzinny obiad może być dobrym pretekstem, aby zajrzeć do jego zabytkowych wnętrz.

Komfortowe hotele i apartamenty na Mazowszu umożliwiają zaplanowanie kilkudniowego pobytu w okolicach Pułtuska. Oprócz zwiedzania samego miasta i rejsu po Narwi, warto udać się na pieszą wędrówkę po Puszczy Białej. Mówi się o niej, że jest największym i najbardziej niedocenianym kompleksem leśnym w regionie, atrakcyjnym niezależnie od poru roku. Wyjątkowy charakter tutejszych borów sosnowych wynika z sąsiedztwa rzeki i towarzyszących jej bagien, trzcinowisk oraz wydm śródlądowych.

Spacer po Puszczy Białej najlepiej jest rozpocząć na jednym z dwóch parkingów położonych na północnych obrzeżach Pułtuska: Parkingu Leśnym lub Parkingu Na Skarpie. Doskonałym pomysłem jest także wypad rowerowy znad kanałów przez miejscowości Obryte i Zatory z powrotem do miasta. Alternatywna trasa wiedzie pomiędzy Narwią a Bugiem przez malownicze kurpiowskie wsie z tradycyjną drewnianą architekturą.

Pobyt w "Wenecji Mazowsza" można dodatkowo urozmaicić wycieczką do Opinogóry, położonej 40 km na północny zachód od Pułtuska. W niewielkiej wiosce znajduje się zabytkowy zespół pałacowo-parkowy rodu Krasińskich, z pełnym uroku parkiem w stylu angielskim oraz Muzeum Romantyzmu, w którego zbiorach znajdują się pamiątki po Zygmuncie Krasińskim, romantyczne dzieła sztuki oraz ciekawe eksponaty z epoki napoleońskiej.