Tenczyński Park Krajobrazowy: atrakcje, szlaki piesze i trasy rowerowe

Tenczyński Park Krajobrazowy jest położony na Garbie Tenczyńskim i pod względem geograficznym należy do Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Nic dziwnego, że można tu znaleźć charakterystyczne ostańce i wapienie jurajskie, a krajobraz urozmaicają zręby skalne, krasowe dolinki, wąwozy oraz skały pochodzenia wulkanicznego. Największym atutem TPK jest jednak las – rozległy, różnorodny i kryjący ciekawostki przyrodnicze oraz historyczne.

Dla kogo to dobra propozycja?

• dla rodzin z dziećmi,
• dla turystów, którzy zarezerwowali apartamenty w Krakowie i chcą uciec od zgiełku miasta, 
• dla rowerzystów,
• dla miłośników historii.

Tenczyński Park Krajobrazowy obejmuje pięć rezerwatów przyrody – wszystkie są dostępne do zwiedzania. Na uwagę zasługuje zwłaszcza "Lipowiec" z ruinami zamku biskupów krakowskich otoczonymi tzw. Czarnym Lasem, który tworzą ponad stuletnie buki. Z kolei rezerwat "Dolina Mnikowska" obejmuje część wąwozu w dolinie Sanki, a pośród spektakularnych skał można tu znaleźć ołtarz ze słynnym malowidłem Matki Boskiej Skalskiej.

1/6 powierzchni TPK stanowi Puszcza Dulowska (2600 ha) z borami sosnowymi, łęgami i borami bagiennymi. Żyje tu stado łosi, a podmokłe tereny upodobały sobie również żółwie błotne. Flora parku obejmuje również łęgi olszowe i lasy mieszane, a do najcenniejszych okazów roślinnych należą lilia złotogłów oraz fiołek bagienny.

W tej niezwykłej krainie przyrodniczej ukryte są również atrakcje architektoniczne:

• ruiny zamku Tenczyn w Rudnie;
• zespół pałacowy w Balicach;
• barokowe kościoły w Tenczynku i Morawicy.

Najdłuższy szlak w TPK liczy sobie aż 37,6 km i wiedzie z Chrzanowa przez zamek Tenczyn i Tenczynek do Krzeszowic, skąd można powrócić do Krakowa pociągiem. Kto preferuje krótsze wycieczki, może wypróbować:

Zamek Tenczyn – Tenczynek – Zamek Tenczyn

• Dystans: ok. 8 km,
• Czas przejścia: 2–2,5 godz.,

Bezpłatny parking pod zamkiem Tenczyn: GPS 50.1030, 19.5791.

Dolina Brzoskwinki – Brzoskwinia – Nielepice

• Dystans: 4,3 km,
• Czas przejścia: 1 godz. 15 min.,
• Bezpłatny parking Dolina Brzoskwinki: GPS 50.0824, 19.7318.

Wygiełzów – Zamek Lipowiec – rezerwat Lipowiec – Wygiełzów

• Dystans: 2,1 km,
• Czas przejścia: ok. 45 min.,
• Parking: ul. Podzamcze w Wygiełzowie (GPS 50.0759, 19.4373).

Uwaga: ruiny zamku Lipowiec są niedostępne dla turystów od 1 października 2026 r. do 2028 r. z powodu remontu. W tym okresie można je podziwiać tylko z zewnętrz.

Dolina Mnikowska

• Dystans: 1,2 km w obie strony do ołtarza i z powrotem,
• Czas przejścia: 30 min.,
• Bezpłatny parking przy Dolinie Mnikowskiej: GPS 50.0688, 19.7069.

Kto planuje rowerowy wypoczynek w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, może skorzystać z tras prowadzących przez TPK, aby zobaczyć więcej w krótszym czasie. Na uwagę zasługują przede wszystkim:

• zielony szlak okrężny Krzeszowice (ok. 39 km): Krzeszowice –Tenczynek – Baczyn – Sanka – Głuchówki – Rudno – Wola Filipowska – Miękinia – Krzeszowice (ok. 39 km);
• fragment czerwonego Jurajskiego Szlaku Rowerowego Orlich Gniazd (ok. 33 km): Kraków – Dolina Grzybowska – Kleszczów – Brzoskwinia – Rudno – Tenczynek – Krzeszowice ;
• niebieski szlak (ok. 14 km): Rudno – Puszcza Dulowska – Zalew Chechło .

Większość tras rowerowych w TPK wiedzie po drogach leśnych, szutrowych i szosach publicznych, a jedynie na niektórych odcinkach pojawiają się kamienie i błoto. Jako ciekawostkę warto dodać, że przez park wiedzie również słynny 700-kilometrowy szlak rowerowy Greenways Kraków–Morawy–Wiedeń, który łączy Jurę Krakowsko-Częstochowską z Czechami i Austrią.