Tutaj wszystko się zaczęło…

Historycy uznają, że właśnie osadnictwo na Górze Zamkowej dało początek Chełmowi. Znajdują się tu bowiem pozostałości grodu obronnego z X wieku oraz zamku książęcego z XIII w. wzniesionego przez Daniela Romanowicza. W XIV wieku stała tutaj wieża obronna będąca siedzibą kasztelanów chełmskich. Po likwidacji unii władze carskie nakazały wybudowanie na Wysokiej Górce prawosławnej murowanej cerkwi pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego. Budowę ukończono w 1884 roku. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1919 roku cerkiew, jako pomnik rusyfikacji tych terenów rozebrano do fundamentów. Dziś na górze wznosi się krzyż z wyrzeźbiona w drewnie postacią Chrystusa.

Bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

Głównym obiektem Góry Zamkowej, nazywanej też Górą Chełmską, jest majestatyczna bazylika, która powstała w miejscu cerkwi ufundowanej przez księcia Daniela Romanowicza w XIII wieku. Istniejąca obecnie świątynia to typowy przykład architektury późnego baroku (budowę kościoła ukończono w 1756 r.). 

Kościół otaczają inne budynki. Wśród nich uwagę zwraca barokowa Brama Uściługska, najstarszy zachowany budynek w mieście.

Poza tym na Górze Zamkowej znajdują się jeszcze:

    • klasycystyczny Pałac Biskupów Unickich

    • klasztor bazylianów

    • budynek Chełmskiego Prawosławnego Bractwa Bogurodzicy

    • dzwonnica

    • pomnik prymasa Stefana Wyszyńskiego – na placu przed bazyliką

    • Organistówka, dawny unicki szpital dla ubogich