Muzeum Śląska Opolskiego powstało w 1900 roku jako Muzeum Miejskie w Opolu. Nazwę Muzeum Śląska Opolskiego obiekt uzyskał dopiero w 1950 roku.

Obecnie muzeum składa się z siedmiu działów tematycznych : Archeologiczny, Edukacji Muzealnej, Etnograficzny, Historyczny, Przyrody, Sztuki i Pracownia Konserwacji Zabytków.

Muzeum wystawia swoje eksponaty w kilku obiektach w Opolu. Jego ekspozycje znajdziemy w barokowym gmachu pojezuickim oraz nowym pawilonie wystawowym które tworzą Gmach Główny przy Małym Rynku 7 oraz w Kamienicy Czynszowej i budynku dziewiętnastowiecznej karczmy gdzie mieści się Galeria Muzeum Śląska Opolskiego. 

Zwiedzać tu możemy wiele wystaw stałych dotyczących etnografii opolszczyzny, sztuki środowiska opolskiego, porcelany tułowickiej, znajdziemy tu galerię malarstwa polskiego czy wystawę historyczną dotyczącą historii Opola. Oprócz tego muzeum organizuje również wiele wystaw czasowych o różnorodnej temetyce.

Oddziałem Muzeum Śląska Opolskiego jest Muzeum Czynu Powstańczego.