12 najciekawszych skansenów w Polsce

12 najciekawszych skansenów w Polsce

“Wsi spokojna, wsi wesoła” pisał niegdyś Jan Kochanowski. Dziś chyba nie sposób rozbudzić lepszych skojarzeń z polską wsią niż te przedstawione przez polskiego artystę. Spokój, cisza, wszechobecna zieleń, drewniane chaty oraz zwierzęta pasące się na łąkach. O takie widoki jednak coraz trudniej. Dlatego pragnąc poczuć magię prawdziwej polskiej wsi, pozostaje nam jedno! Podróż w czasie. Najlepszym sposobem będzie oczywiście wyprawa do jednego z licznych parków etnograficznych. Jeżeli jesteście miłośnikami historii lub chcecie przekonać się, o czym pisali Kochanowski czy Wyspiański zajrzyjcie na naszą listę. Oto kilka najciekawszych skansenów w Polsce, które warto zobaczyć!

Czym jest skansen i co możemy w nim zobaczyć? 


Wyprawa do skansenu jest naprawdę świetnym sposobem na urozmaicenie naszego urlopowego planu. Parki etnograficzne zwane potocznie skansenami, są muzeami na świeżym powietrzu, które prezentują kulturę ludową danego regionu (chociaż zdarzają się także skanseny przemysłowe czy archeologiczne). Decydując się na wizytę w takim miejscu, zyskamy możliwość lepszego poznania historii naszego kraju oraz ludowych tradycji. Na terenie parków znajdziemy zagrody gospodarcze, dwory,  stuletnie karczmy czy imponujące młyny. W ich wnętrzach natomiast czekają przedmioty codziennego użytku, pozwalające lepiej wyobrazić sobie życie na dawnej polskiej wsi.


Mnóstwo ciekawych rzeczy, zieleń otaczające budynki oraz świeże powietrze sprawiają, że wizyta w skansenie staje się naprawdę interesującą lekcją historii. W takich okolicznościach naprawdę nikt nie powinien się nudzić! Jeżeli pomysł ten się wam podoba, wystarczy, że wybierzecie jeden z najciekawszych skansenów w Polsce i wyruszycie na poszukiwanie prawdziwego wiejskiego klimatu. 


Urlop na ludowo? Oto najciekawsze polskie skanseny


Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku



Znajdujące się w Sanoku muzeum na świeżym powietrzu jest największym skansenem w Polsce i najprawdopodobniej jednym z najpiękniejszych. Teren parku etnograficznego jest podzielony na siedem stref. Pięć z nich poświęconych jest różnymgrupom etnograficznym zamieszkującym teren Karpat Wschodnich i Zachodnich. W muzeum najdziemy więc obiekty przedstawiające przykłady budownictwa Bojków i Łemków, Pogórzan Zachodnich i Zachodnich oraz Dolinian. Dwie pozostałe strefy zajmuje Rynek Galicyjski oraz jedyny w kraju Sektor Naftowy. 


Wśród najważniejszych obiektów, jakie zobaczymy na terenie muzeum, należy wymienić między innymi: piękny drewniany kościół pw. św. Mikołaja Cudotwórcy wybudowany w 1667 roku, greckokatolicką cerkiew pw. Narodzenia Bogurodzicy z 1731 roku czy cerkiew z 1801 r. z miejscowości Ropek. Warto zobaczyć tu także klimatyczny dworek z 1861 roku. Natomiast spacer po Rynku Galicyjskim sprawi, że poczujemy się jak podczas podróży w czasie. 


Noclegi w Sanoku 


Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie



Wybierając się na wakacje na Górnym Śląski, zdecydowanie powinniśmy uwzględnić naszym w planie wizytę w Górnośląskim Parku Etnograficznym w Chorzowie. Na terenie parku o powierzchni 20 hektarów znajdziemy ponad 70 różnych obiektów prezentujących charakterystyczne elementy regionalnego budownictwa. W tym, między innymi regionu Beskidu Śląskiego, pszczyńsko-rybnickiego, lublinieckiego oraz Zagłębia Dąbrowskiego. By ułatwić nam zwiedzanie, zostały one podzielone na obszary historyczne. Podczas spaceru po skansenie zobaczymy między innymi zagrodę bogatego chłopa, zagrodę młyńską, pasterską czy robotniczą. Czekają tu na nas także obiekty sakralne i użyteczności publicznej takie jak sklepik czy wiejska szkoła. Trafimy tu również na kuźnie, młyn i garbarnie. Zaglądając do każdego z budynków, zobaczymy także ekspozycje prezentujące przedmioty codziennego użytku.


Dodatkową atrakcją podczas zwiedzania chorzowskiego skansenu jest możliwość posilenia się w klimatycznej karczmie. Na terenie parku organizowane są także plenerowe imprezy tematyczne, takie jak Dzień Rzemiosła i Rękodzieła, Wielkanoc na Śląsku czy Jarmark Produktów Tradycyjnych. 


Noclegi w Chorzowie 

Noclegi na Górnym Śląsku 


Park Etnograficzny Kultury Ludowej w Kolbuszowej 


W leżącej około 30 kilometrów od Rzeszowa spokojnej Kolbuszowej znajduje się Park Etnograficzny Kultury Ludowej. Skansen o powierzchni 30 hektarów prezentuje gościom przede wszystkim kulturę Lasowiaków oraz Rzeszowiaków. Będziemy mogli zobaczyć tu 80 różnego rodzaju obiektów. Wśród nich znajdziemy budynki mieszkalne oraz budynki inwentarskie, takie jak obory, chlewy, stajnie czy kurniki. Zobaczymy także budynki przemysłowe (spichlerze, młyn, kuźnie) oraz użyteczności publicznej (szkoły, kościoły czy nawet remizę strażacką). Zwiedzając poszczególne budynki, przyjrzymy się wystawom przedstawiającym codzienne narzędzia oraz całe warsztaty, jak chociażby pracownię tkacza czy szewca. Dodatkową atrakcję stanowią prezentacje obrzędów ludowych przygotowanych przez regionalne zespoły, a także wystawy rękodzieła ludowego.


Wśród najciekawszych obiektów, jakie czekają na nas w Parku Etnograficznym Kultury Ludowej, warto wymienić imponujący spichlerz pochodzący z 1784 roku, młyn wodny z 1897 roku oraz remizę strażacką z 1877 roku. 


Noclegi w Rzeszowie


Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach 



Leżąca nad pięknym jeziorem Radolne wieś Wdzydza może pochwalić się nie tylko niezwykłym klimatem, ciszą oraz spokojem niczym z bajki. Największą atrakcją okolicy jest przede wszystkim najstarszy polski skansen, będący również największym tego typu obiektem na Kaszubach. Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulkowskich zajmuje powierzchnię około 22 hektarów. Ekspozycja skansenu podzielona jest na dwie strefy: budownictwa Kaszub oraz Kociewia. Spacerując po parku, zobaczymy ponad 50 różnych obiektów prezentujących niezwykłą różnorodność budownictwa wiejskiego z okresu od XVII do XX wieku. Czekają tu na nas chałupy, dwory, szkoła, kuźnia, wiatraki, kościoły, budynki gospodarcze oraz warsztaty rzemieślnicze. W odtworzonych wnętrzach znajduje się autentyczne wyposażenie, urządzenia gospodarcze oraz przemysłowe. 


Ogromną zaletą kaszubskiego skansenu jest także lokalizacja. Malownicze położenie, piękna okoliczna przyroda oraz małomiasteczkowy klimat sprawiają, że w tym skansenie atmosferę dawnej wsi poczujemy jeszcze wyraźniej.


Noclegi na Kaszubach


Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni


Województwo świętokrzyskie, chociaż niepozorne, skrywa w sobie mnóstwo ciekawych zakątków. Powinny one oczarować przede wszystkim miłośników historii. Jednym ze szczególnie wartych uwagi miejsc jest Park Etnograficzny w Tokarni, będący częścią Muzeum Wsi Kieleckiej. Na powierzchni około 65 hektarów zgromadzone zostało ponad 40 budowli prezentujących różnorodność budownictwa oraz kultury subregionów Kielecczyzny. Zwiedzając skansen, będziemy mogli zobaczyć układ osadniczy Gór Świętokrzyskich, Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, Sandomierskiej oraz Niecki Nidziańskiej. By lepiej dostrzec różnorodność lokalnego budownictwa, park w Tokarni podzielony jest na sześć stref: małomiasteczkową, wyżynną, świętokrzyską, lessową, nadwiślańską oraz dworsko-forwarczną. Dodatkową atrakcją podczas zwiedzania świętokrzyskiego skansenu jest możliwość wzięcia udziału w grze terenowej (to świetny pomysł dla rodzin z dziećmi!). 


Do najciekawszych budynków znajdujących się na terenie parku etnograficznego w Tokarni należy zaliczyć imponujących rozmiarów drewniany spichlerz stanowiący przykład XVIII-wiecznego budownictwa gospodarczego. Innymi ciekawymi obiektami są: wiatrak typu “holender” wybudowany w 1931 roku, kuźnia pochodząca z 1900 roku! 


Znajdź nocleg w województwie świętokrzyskim i odkryj jego tajemnice! 


Muzeum Wsi Opolskiej 


Opolszczyzna kusi turystów wieloma klimatycznymi zakątkami. To świetne miejsce na wakacje dla każdego. Rodziny z dziećmi będą zachwycone opolskim zoo, zakochane pary opolską Wenecją, a miłośnicy muzyki muzeum polskiej piosenki. Entuzjaści historii będą za to oczarowani klimatem samego Opola - jest to bowiem jedno z najstarszych polskich miast. Punktem obowiązkowym podczas podróży śladami przeszłości będzie wizyta w Muzeum Wsi Opolskiej. I tu także, każdy będzie się świetnie bawił. Opolski park etnograficzny może i jest jednym z mniejszych tego typu obiektów (zajmuje powierzchnię zaledwie 10 hektarów), ale znajdziemy tu wiele naprawdę interesujących budowli i eksponatów. W skansenie mieści się 60 budynków prezentujących różnorodność budownictwa regionu oleskiego i opolskiego. Zobaczymy tu między innymi domy mieszkalne, młyny, spichlerze czy budynki użytku publicznego takie jak szkoła, karczma czy kościół. Dzięki podziałowi wystawy na strefy subregionalne, z łatwością będziemy mogli dostrzec różnice i podobieństwa w rozwiązaniach architektonicznych oraz w wyposażeniu pomiędzy poszczególnymi subregionami. Wśród najciekawszych obiektów znajdujących się na terenie skansenu warto wymienić między innymi zabytkowy drewniany kościół z 1613 roku, kuźnię z 1726 roku oraz unikalny spichlerz dworski ze Sławięcic pochodzący najprawdopodobniej z 1610 roku!


Spacer po parku etnograficznym poza ciekawą lekcją historii będzie także okazją do odpoczynku na świeżym powietrzu pośród zieleni. Opolski skansen może bowiem pochwalić się bardzo przyjemną atmosferą. Poszczególne subregiony na terenie parku podzielone są pasami drzew i krzewów, a natomiast w zagrodach, będziemy mogli zobaczyć zadbane ogrody warzywne i kwiatowe. Dodatkowymi atrakcjami czekającymi na zwiedzających są liczne imprezy plenerowe, takie jak Jarmark Wielkanocny czy Święto Plonów oraz interesujące wystawy czasowe.


Sprawdź noclegi w Opolu i odwiedź klimatyczny skansen! 


Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach


Piękna wielkopolska kusi turystów wieloma atrakcjami i możliwościami. Zachwyca ich swoim historycznym charakterem, uwodzi malowniczą Doliną Baryczy oraz gwarantuje rozrywkę dzięki wielu atrakcjom. To kraina pięknych jezior i prawdziwy region z charakterem. Tu rodziła się polska państwowość, my natomiast możemy się świetnie bawić. Jeżeli jednak chcemy lepiej poznać historię tego regionu, koniecznie powinnyśmy odwiedzić Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach. W niewielkiej miejscowości leżącej nad malowniczym Jeziorem Lednica (zaledwie 15 kilometrów od Gniezna), będziemy mogli zobaczyć ponad 50 budowli przedstawiających wieś wielkopolską. W klimatycznym skansenie znajdziemy bogaty zbiór drewnianej architektury wiejskiej, w tym domy mieszkalne oraz budynki kultowe i gospodarcze. 


Wśród najciekawszych obiektów należy wymienić między innymi kopie barokowego dworu ze Studzieńca czy oficyny łomnickiej. Warto zobaczyć tu także zabytkowy drewniany kościół z pierwszej połowy XVIII wieku oraz trzy imponujące wiatraki. Podczas zwiedzania wielkopolskiego skansenu będziemy mogli zobaczyć liczne ekspozycje prezentujące urządzenia codziennego użytku, takie jak snycersko zdobione łóżka, porcelanowe figury, bogaty zbiór narzędzi oraz maszyn. Możemy tu także zajrzeć do warsztatu kowalskiego, szewskiego czy garncarskiego. Drewniane budynki w otoczeniu bogatej zieleni oraz zwierząt domowych sprawiają, że skansen oferuje naprawdę przyjemną atmosferę. W sam raz na spacer całą rodziną i poznawanie historii. 


Sprawdź noclegi w Gnieźnie i koniecznie zawitaj do Dziekanowic


Sądecki Park Etnograficzny w Nowym Sączu


Nowy Sącz jest naprawdę ciekawym miejsce na wakacyjny wyjazd i wypoczynek. Z jednej strony oferuje turystom aktywny wypoczynek. Możemy wyruszyć to na beskidzkie szczyty lub oddać się rekreacji nad Jeziorem Rożnowskim. Z drugiej to świetne miejsce dla pasjonatów historii. Okolica może pochwalić się bogatą przeszłością oraz wpływem licznych kultur. Poznanie wyjątkowego charakteru Nowego Sącza oraz całego regionu umożliwi nam Sądecki Park Etnograficzny. Jest to największy małopolski skansen, dzięki któremu będziemy mogli zapoznać się z historią i kulturą aż czterech grup etnograficznych zamieszkujących Sądecczyznę. Na terenie skansenu zobaczymy obiekty i eksponaty prezentujące architekturę drewnianą oraz tradycyjną kulturę Lachów i Górali Sądeckich, Pogórzan oraz Łemków. 


Zwiedzając skansen, będziemy mogli zobaczyć między innymi zagrody chłopskie, dwór szlachecki ozdobiony piękną polichromią, folwark dworski oraz trzy świątynie pochodzące z XVIII wieku. Są to: kościół rzymskokatolicki, cerkiew greckokatolicka oraz kościół protestancki. Ciekawostką jest, że obiekty sakralne na terenie skansenu zostały wyświęcone, dzięki czemu odbywają się tu nabożeństwa. Dodatkowo na terenie parku znajduje się sektor z odtworzoną zabudową kolonistów niemieckich, natomiast na skraju lasu zobaczymy małe osiedle cygańskie. 


Zatrzymaj się w Nowym Sączu i poznaj lepiej historię Sądecczyzny! 


Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie



Zwiedzając bogatą i piękną krainę, jaką jest Małopolska, koniecznie powinnyśmy znaleźć chwilę, aby odwiedzić Wygiełzów. Malownicza wieś ukryta w cieniu ruin zamku Lipowiec oferuje turystom nie tylko małomiasteczkową atmosferę i piękne widoki na szczyty Beskidu Żywieckiego oraz Małego, ale przede wszystkim naprawdę klimatyczny skansen. W Nadwiślańskim Parku Etnograficznym czeka a nas około 25 obiektów przedstawiających budownictwo Krakowiaków Zachodnich. Budynki podzielone są na dwa sektory: małomiasteczkowy oraz wiejski. W pierwszej strefie czeka na nas między innymi dom podcieniowy pochodzący z 1825 roku, dom podmiejski z warsztatem garncarskim z 1804 roku, spichlerz dworski z 1789 roku oraz XIX wieczna karczma z regionalną kuchnią. Wśród zabudowań wiejskich znajdziemy m.in. modrzewiową chałupę sołtysią z oryginalnym sprzętem z 1826 roku oraz dom bogatego chłopa z klasą wiejskiej szkoły i warsztatem wikliniarskim. 


Najstarszym obiektem znajdującym się na terenie parku jest kościół z początku XVII wieku z oryginalnym wyposażeniem. Podczas zwiedzania warto zwrócić uwagę na olejarnię oraz Dwór Szlachecki z początku XVII wieku. Skansen oferuje także liczne wystawy stałe i czasowe. Dodatkowymi atrakcjami są imprezy plenerowe. Zdecydowanie najciekawszą jest coroczna wystawa Szopek Bożonarodzeniowych.


Sprawdź noclegi w Małopolsce i zawitaj do magicznego Wygiełzowa 


Muzeum Wsi Lubelskiej 



Lubelszczyzna może pochwalić się kilkoma prawdziwymi turystycznymi perełkami. Stolica regionu także skrywa wiele interesujących miejsc. W Lublinie poza zamkiem, starówką z pięknymi kamieniczkami oraz muzeum na Majdanku miłośnicy historii powinni koniecznie odwiedzić Muzeum Wsi Lubelskiej. W klimatycznym skansenie zgromadzone zostały liczne zabytki z całego regionu. Dla lepszego poznania różnorodności budownictwa ziemi lubelskiej teren parku został podzielony na siedem różnych sektorów: Wyżynę Lubelską, Roztocze, Powiśle, Podlasie i Polesie Lubelskie, Nadbuże oraz dwór i miasteczko. Podczas wizyty w lubelskim skansenie zobaczymy między innymi dwór z połowy XVIII wieku, drewnianą zagrodę z 1798 roku oraz remizę pochodzącą z lat 30. XX wieku. 


Spacerując po skansenie, warto odwiedzić część ekspozycji prezentującą kulturę żydowską. Możemy zajrzeć tu do żydowskiej kuchni, odwiedzić małomiasteczkowy sklep żelazny oraz ryzurę (golarnię) Jankiela Struzera. Dodatkową atrakcją czekającą na turystów jest możliwość wzięcia udziału w pracach rolnych, takich jak sianokosy, żniwa oraz wykopki. W zagrodach zobaczymy także zwierzęta hodowlane. 


Pssst. Rzuć okiem na noclegi w Lublinie  


Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku 


Olsztynek jest niewielkim, ale z całą pewnością ciekawym miasteczkiem leżącym na malowniczym Pojezierzu Olsztyńskim. Znajduje się ona dokładnie pomiędzy pięknym Olsztynem a klimatyczną Nidzicą. Warto wpaść tu z wizytą podczas urlopu w okolicy między innymi ze względu na znajdujące się w miasteczku Muzeum Budownictwa Ludowego. W skansenie o imponującej powierzchni 95 hektarów zobaczymy zabudowania związane z Warmią, Mazurami, Powiślem, Sambią oraz Małą Litwą. Do najciekawszych obiektów znajdujących się na terenie parku możemy zaliczyć między innymi klimatyczną karczmę z drugiej połowy XVII wieku, piękny drewniany kościół z 1714 roku czy imponującą chałupę ze wsi Burdajny. Poza tym znajdziemy tu wiele innych tradycyjnych obiektów mieszkaniowych, sakralnych oraz użytku publicznego. 


Na terenie skansenu będziemy mogli zobaczyć także tradycyjne zasiewy oraz żywy inwentarz. Naszą uwagę powinna przykuć przede wszystkim owce Skuddy - nordyca rasa owiec, niegdyś bardzo popularna na terenach Prus Wschodnich. Planując wizytę w muzeum, warto zapoznać się z bogatą ofertą imprez plenerowych. Na terenie skansenu zobaczymy także liczne wystawy stałe oraz czasowe.  


Sprawdź noclegi w Olsztynku lub zatrzymaj się w Olsztynie (pamiętaj jednak o tym urokliwym skansenie).



Muzeum Etnograficzne w Ochli 


Okolica Zielonej Góry to kraina miodem i winem płynąca. I to całkiem dosłownie. Ziemia Lubuska słynąca z licznych winnic oraz produkcji miodu często nazywana jest polską Toskanią. Dlatego też nie powinno nikogo dziwić, że zielonogórski skansen również utrzymany jest w tym klimacie. Muzeum Etnograficzne w Ochli położone zaledwie 7 kilometrów od Zielonej Góry to klimatyczne miejsce, w którym zobaczymy wiele interesujących obiektów. Na terenie o powierzchni około 13 hektarów zgromadzono ponad 60 zabytkowych budowli. Najciekawszymi z nich z całą pewnością są: wieża winiarska z XVIII wieku oraz najstarszy w Polsce obiekt mieszkalny pochodzący z drugiej połowy XVII wieku. Główną zaletą skansenu w Ochli jest różnorodność. Na terenie parku znajdują się przykłady zabudowań z czterech sąsiadujących ze sobą regionów: Dolnego Śląska, Zachodniej Wielkopolski. Wschodnich Łużyc oraz obszaru środkowo-lubuskiego. Czekają tu na nas także obiekty z terenów historycznej Bukowiny. 


Spacerując po skansenie, naszą podróż w czasie urozmaicą otaczające nas uprawy rolne - poza żytem, owsem czy chmielem zobaczymy tu także winorośl! We wnętrzach budynków zobaczymy także przybory codziennego użytku oraz stroje ludowe.


Znajdź nocleg w polskiej Toskanii i zatrzymaj się na dłużej! 

Następny artykuł Poznań na weekend z dzieckiem

Komentarze

Zobacz również