Czas na podstawowe zasady podróży lotniczej z dzieckiem, czyli dokumenty i zgody
Podczas podróży lotniczej każde dziecko, także niemowlę, musi mieć własny dokument tożsamości ze zdjęciem. W zależności od kierunku lotu może to być dowód osobisty (w granicach UE/EOG oraz krajach, które go akceptują) lub paszport (poza UE/EOG). Materiał powstał dzięki współpracy reklamowej z skysupport.pl.
Dla najmłodszych dokumenty wydawane są na krótszy okres:
• dowód osobisty dla dzieci poniżej 5 lat – ważny 5 lat, jeśli dziecko ma więcej niż 5 lat okres ważności dokumentu to 10 lat.• paszport dla dzieci do 13 roku życia – także 5 lat.
Nawet przy lotach krajowych i w strefie Schengen zaleca się, by dziecko miało dokument — ułatwia to potwierdzenie jego tożsamości i wieku podczas odprawy. Warto zadbać o jego wyrobienie z wyprzedzeniem, szczególnie przed sezonem wakacyjnym.
Zgoda drugiego rodzica
Zgodnie z art. 97 §2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 z późn. zm.), wyjazd dziecka za granicę to istotna sprawa wymagająca zgody obojga rodziców mających władzę rodzicielską. W praktyce, gdy dziecko podróżuje z jednym rodzicem, dziadkami lub opiekunem, powinna istnieć pisemna zgoda drugiego rodzica. Najbezpieczniejsza jest forma notarialna lub z podpisem poświadczonym przez urząd gminy.
Choć w Polsce przepisy nie nakładają wprost obowiązku posiadania takiej zgody przy przekraczaniu granicy UE, jej brak może prowadzić do opóźnień – zwłaszcza w sytuacji różnicy nazwisk rodzica i dziecka. Zaleca się też zabranie aktu urodzenia dziecka na potwierdzenie pokrewieństwa. W krajach spoza UE służby graniczne mogą odmówić wpuszczenia dziecka bez takiej zgody.
Szczególne przypadki
Jeśli jeden z rodziców został pozbawiony, ograniczony lub ma zawieszoną władzę rodzicielską, należy posiadać przy sobie odpowiednie prawomocne orzeczenie sądu. Gdy rodzic nie żyje – potrzebny jest akt zgonu.
Przy konfliktach rodzicielskich (np. po rozwodzie) lepiej dysponować dokumentami ustalającymi miejsce pobytu dziecka lub zgodę sądu na wyjazd. Niektóre państwa wymagają zgód dwujęzycznych lub przetłumaczonych przysięgle (szczególnie poza UE).
Minimalny wiek dziecka do lotu
Prawo lotnicze (ani polskie, ani unijne) tego nie reguluje, ale przepisy wewnętrzne przewoźników zwykle wymagają ukończenia 7 dni życia (np. Ryanair, LOT), czasem dwóch tygodni, lub przedstawienia zaświadczenia lekarskiego (tzw. „Fit to Fly”).
Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) oraz środowisko pediatryczne rekomendują wstrzymanie się z lotami do ukończenia przez niemowlę 2–3 miesięcy, ze względu na dojrzewanie układu oddechowego i odpornościowego.
Prawa pasażera podróżującego z dzieckiem – opóźnienia, odwołania, denied boarding
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 i Konwencja Montrealska
• Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, które reguluje m.in. prawo do odszkodowania, zwrotu kosztów i opieki,
• oraz z Konwencji Montrealskiej (Dz.U. 2007 nr 37 poz. 235), która określa odpowiedzialność przewoźnika za szkody powstałe w transporcie lotniczym, także z tytułu opóźnienia.
Odmowa wejścia na pokład (overbooking) – jakie prawa?
W przypadku tzw. denied boarding (np. z powodu overbookingu), przewoźnik najpierw powinien poszukać ochotników, którzy dobrowolnie zrezygnują z lotu za rekompensatą.
• do odszkodowania w wysokości od 250 do 600 euro (w zależności od długości trasy),
• do wyboru między pełnym zwrotem ceny biletu (oraz biletu powrotnego, jeśli podróż straciła sens) albo lotem zastępczym,
• do opieki (posiłki, nocleg, transport).
Rozporządzenie (WE) 261/2004 jasno stanowi, że odszkodowanie przysługuje także w odniesieniu do dzieci, które mają własny bilet – nawet jeśli za niemowlę zapłacono tylko opłatę rezerwacyjną, warto złożyć wniosek, bo praktyka przewoźników bywa różna.
Prawo do opieki przy opóźnieniach i odwołaniach
• 2 godzin dla lotów do 1500 km,
• 3 godzin dla lotów wewnątrz UE powyżej 1500 km oraz innych lotów 1500–3500 km,
• 4 godzin dla lotów powyżej 3500 km, to zgodnie z art. 9 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, przewoźnik ma obowiązek zapewnić:
• posiłki i napoje proporcjonalne do czasu oczekiwania,
• możliwość wykonania 2 połączeń telefonicznych (lub wysłania maili/faksów),
• a w razie konieczności oczekiwania do następnego dnia – nocleg w hotelu wraz z transportem.
Dotyczy to całej rodziny, w tym niemowląt i małych dzieci. Linie powinny też uwzględnić szczególne potrzeby maluchów, np. podgrzanie mleka czy udostępnienie pokoju matki i dziecka.
• 250 euro – dla lotów do 1500 km,
• 400 euro – dla lotów wewnątrz UE powyżej 1500 km oraz innych lotów od 1500 do 3500 km,
• 600 euro – dla lotów powyżej 3500 km.
Nie ma prawa do odszkodowania, jeśli opóźnienie wynikało z nadzwyczajnych okoliczności, np. nagłe warunki pogodowe czy decyzje kontroli lotów.
Przy opóźnieniu dłuższym niż 5 godzin, możesz dodatkowo zrezygnować z podróży i zażądać zwrotu pełnego kosztu biletu. Roszczenia o odszkodowanie przedawniają się w Polsce co do zasady po roku od daty lotu (licząc od dnia, w którym lot miał się odbyć). Wniosek o odszkodowanie składa się bezpośrednio do linii lotniczej.
Obowiązki linii lotniczych wobec rodzin z dziećmi
Przewoźnik ma obowiązek zapewnić środki bezpieczeństwa dostosowane do wieku pasażera. Dla niemowląt dostępne są specjalne pasy (infant belt) przypinane do pasa dorosłego, a przy wykupieniu oddzielnego miejsca – możliwość przewozu w zatwierdzonym foteliku (CRS). Zgodnie z wytycznymi EASA (Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego) oraz przepisami bezpieczeństwa lotniczego, dzieci i ich opiekunowie nie mogą zajmować miejsc przy wyjściach awaryjnych, ponieważ w razie ewakuacji muszą być gotowi do samodzielnego działania i szybkiego otwarcia drzwi.
Na pokładzie obowiązuje limit liczby niemowląt związany z liczbą masek tlenowych – zazwyczaj przypada jedna dodatkowa maska na rząd trzech foteli. Dlatego w jednym rzędzie nie może być np. dwóch niemowląt na kolanach dorosłych.
Linie lotnicze muszą jasno informować w swoich ogólnych warunkach przewozu o zasadach dotyczących dzieci — m.in. przewozu wózków, fotelików, limitów bagażu, wieku od którego dziecko potrzebuje oddzielnego miejsca. Przepisy nakładają na przewoźników obowiązek publikacji takich informacji, co wynika z prawa konsumenckiego (dyrektywa 2011/83/UE transponowana w Polsce do ustawy o prawach konsumenta).
Planowane zmiany w prawie UE
Komisja Europejska oraz Parlament Europejski pracują nad zmianami, które zagwarantują dzieciom do 12 lat miejsce obok opiekuna bez dodatkowych opłat. Nowe przepisy mogą wejść w życie w 2026 r., eliminując obecny problem dopłat za siedzenie razem. Do tego czasu linie często deklarują taką praktykę w regulaminach, ale nie jest to jeszcze twardy obowiązek prawny.
Bagaż i akcesoria dziecięce – co można zabrać i jakie są zasady
Większość linii pozwala zabrać torbę z rzeczami dla dziecka (pieluchy, ubranka, jedzenie), często jako dodatkowy bezpłatny bagaż podręczny.
Co ważne: pokarm dla niemowląt i płyny (mleko, soczki, woda do mleka modyfikowanego) są zwolnione z ogólnego limitu 100 ml — można zabrać tyle, ile potrzeba na podróż, ale należy wyjąć je do kontroli bezpieczeństwa i zgłosić obsłudze.
• Niemowlęta do 2 lat podróżujące na kolanach rodzica zwykle nie mają prawa do własnego bagażu rejestrowanego (choć tradycyjne linie często pozwalają na małą walizkę, np. do 10 kg).
• Dzieci od 2 lat, mające wykupione miejsce, mają pełne limity bagażowe jak dorośli.
Wózek dziecięcy (lub spacerówka) dla dziecka do 2 lat prawie zawsze przewożony jest gratis, aż do wejścia na pokład. Pracownik lotniska odbiera go tuż przed wejściem do samolotu i oddaje zwykle przy wyjściu lub na taśmie bagażu ponadgabarytowego. Fotelik samochodowy i łóżeczko turystyczne często można nadać bezpłatnie jako dodatkowe sztuki bagażu dziecięcego (zależnie od przewoźnika).
Co spakować do podręcznego dla dziecka: pieluchy, chusteczki, jedzenie i picie (w tym mleko w butelce), zapasowe ubranko, mały kocyk, ulubioną zabawkę.
Jak zabezpieczyć wózek: oznacz przywieszką z nazwiskiem, owiń folią stretch lub pokrowcem, usuń luzujące się elementy (pałąk, tacki). W razie uszkodzenia lub zagubienia wózka / fotelika, natychmiast zgłoś reklamację w punkcie Lost & Found i zachowaj protokół szkody (PIR).
Podsumowanie
Podróż samolotem z dzieckiem — zwłaszcza z niemowlęciem — to wyzwanie organizacyjne, ale także sytuacja, w której przysługują Ci konkretne prawa. Znajomość obowiązujących przepisów krajowych, unijnych i międzynarodowych pozwala uniknąć niepotrzebnych problemów przy odprawie, w trakcie lotu oraz w razie opóźnień czy reklamacji.
• komplet dokumentów dla dziecka (paszport lub dowód osobisty),
• zgodę drugiego rodzica, jeśli nie podróżujecie razem,
• znajomość praw pasażera wynikających z rozporządzenia (WE) nr 261/2004,
• odpowiednie przygotowanie bagażu dziecięcego (w tym pokarmów i akcesoriów),
• oraz o korzystanie z przysługujących udogodnień, np. priority boarding, pokoje matki i dziecka czy specjalne posiłki.
Współpraca reklamowa z skysupport.pl.
Źródło zdjęcia głównego: unsplash.com
Komentarze
